Kroatië telt meer dan duizend eilanden, maar in de praktijk draait het voor de meeste reizigers om een stuk of tien bewoonde eilanden die je met een veerboot, catamaran of — in een enkel geval — met de auto over een brug bereikt. Ze liggen ruwweg in twee gebieden: de Kvarner-baai in het noorden, dicht bij Istrië, en de Dalmatische kust in het zuiden, rond Zadar, Split en Dubrovnik.
Begin hier
Onderling verschillen ze sterk. Het ene eiland is kaal en bijna maanachtig, het andere groen en bebost; sommige hebben een mondain stadje met nachtleven, andere alleen stille vissersdorpen. Welk eiland bij je past, hangt dus minder af van een ranglijst dan van wat voor vakantie je zoekt.
Krk · Pag
Allebei via een brug bereikbaar, dus zonder veerboot. Handig als eerste eiland, of met caravan of camper.
Cres · Dugi Otok · Vis · Mljet
Weinig massatoerisme, veel groen of lege kust. Vis ligt het verst uit de kust; van Mljet is een derde nationaal park.
Rab · Brač
Rab heeft bij Lopar echte zandstranden met ondiep water; Brač draagt Zlatni Rat, het bekendste strand van het land.
Hvar · Korčula · Pag
Van de jachthaven en het nachtleven van Hvar-stad tot de ommuurde oude stad van Korčula en het strand Zrće op Pag.
Vier verschillende soorten vakantie
Geen top vier, maar vier eilanden die elk een ander soort reis vertegenwoordigen — en die daardoor goed laten zien hoe breed het aanbod is.
Het bekendste eiland van de Kvarner-groep en het enige grote eiland dat je zonder veerboot bereikt: een brug verbindt het met het vasteland, wat het bij uitstek geschikt maakt voor een eerste eilandbezoek of een reis met caravan of camper. Krk heeft van alles wat — havenstadjes, stranden, campings en een groen binnenland — en is daardoor nooit saai, maar in het hoogseizoen ook niet rustig.
Lees de Krk-gids →
Hvar heeft de reputatie van hét mondaine eiland, maar dat beeld klopt vooral voor Hvar-stad, met zijn jachthaven en nachtleven. De rest van het eiland is heel anders: lavendelvelden, wijngaarden, oude dorpjes in het binnenland en stille baaien aan de zuidkant. Waar je verblijft, bepaalt dus sterk wat voor vakantie je krijgt.
Lees de Hvar-gids →
Brač is snel bereikbaar vanaf Split en draagt het bekendste strand van het land: Zlatni Rat bij Bol, de witte kiezelpunt die met de wind van vorm verandert. Het is een nuchter, actief eiland, goed voor zwemmen, fietsen en windsurfen.
Lees de Brač-gids →
Mljet is het groenste van allemaal: een derde van het eiland is nationaal park, met twee zoutwatermeren en bos tot aan de kust. Het is een eiland voor wandelen, fietsen en een traag ritme, niet voor wie veel voorzieningen of nachtleven zoekt.
Lees de Mljet-gids →Per regio
De Kvarner-baai, meteen onder Istrië, is voor Nederlanders het dichtstbij en het makkelijkst aan te doen. Krk, het grootste eiland van de groep, kwam hierboven al langs; de andere drie zijn een stuk minder vanzelfsprekend.
Cres is bijna het tegenovergestelde: langgerekt, dunbevolkt en ruig, met eikenbossen, steile kusten en lange stukken weg zonder veel bebouwing. In het zuiden gaat het naadloos over in Lošinj, dat groener en meer op toerisme ingericht is, met het sfeervolle Mali Lošinj en een traditie van wellness en een mild klimaat. De twee eilanden hangen via een klein bruggetje samen, dus je combineert ze moeiteloos.
Rab valt vooral op door de stranden. Waar de meeste Kroatische eilanden kiezel en rots bieden, heeft Rab bij Lopar echte zandstranden met ondiep water — prettig met kleine kinderen. De oude stad, met haar vier klokkentorens, maakt het af.
Lubenice op Cres, hoog boven de steile westkust — het ruige tegenbeeld van het drukke Krk.
Verder naar het zuiden, vanaf Zadar, verandert het karakter. Pag is misschien wel het vreemdste eiland van Kroatië: een kaal, bijna maanachtig landschap van witte steen en salie, waar schapen de beroemde Paški sir (schapenkaas) leveren. Het eiland heeft twee gezichten — bij Novalja ligt het strand Zrće, een van de bekendste feestbestemmingen van het land, terwijl de rest van Pag juist uitgesproken rustig is.
Dugi Otok, het 'lange eiland', is veel stiller: natuur, een steile westkust en de geliefde baai Sakarun met ondiep, lichtblauw water. Het is er voor wie rust en strand zoekt zonder uitgaansdrukte, bereikbaar met de veerboot vanaf Zadar.
Kornati is een heel ander verhaal. Deze dichte archipel van ruim honderd grotendeels onbewoonde, kale eilandjes is een nationaal park dat je niet als verblijfseiland kiest, maar per boot bezoekt: een dag- of zeiltocht door een bijna leeg, verstild zeelandschap. Verwacht geen stadjes, stranden of hotels — het draait hier om het varen zelf.
Boven: het kale steenlandschap van Pag. Onder: de onbewoonde eilandjes van Nationaal Park Kornati, die je alleen per boot ziet.
In Midden- en Zuid-Dalmatië liggen de eilanden die veel mensen voor zich zien bij 'Kroatische eilanden'. Brač, Hvar en Mljet kwamen hierboven al aan bod; twee andere verdienen hier hun eigen plek.
Vis ligt het verst uit de kust en was lang een gesloten militaire zone; mede daardoor is het ingetogen en authentiek gebleven, met twee rustige stadjes en goede wijn. Korčula combineert een compacte, ommuurde oude stad — vaak 'klein Dubrovnik' genoemd — met een groener, wijnrijk achterland dat verder reikt dan de stad alleen.
Fotografie Dugi Otok: Kizo2, CC BY-SA 4.0. Fotografie Rab: Isiwal, CC BY-SA 3.0. Fotografie Hvar: Jocelyn Erskine-Kellie, CC BY 2.0.
Alles naast elkaar
De tabel hieronder vat voor de belangrijkste eilanden samen welk karakter ze hebben, voor wie ze het meest geschikt zijn, hoe je er komt en hoe druk het er doorgaans is. Het zijn richtlijnen: bijna elk eiland heeft zowel drukke als stille hoeken.
| Eiland | Karakter | Beste voor | Bereikbaarheid | Drukte / rust |
|---|---|---|---|---|
| Krk | Gevarieerd: dorpen, stranden, groen binnenland | Eerste eiland, auto/camper | Brug (geen veerboot) | Drukker, veel voorzieningen |
| Cres | Langgerekt, ruig en bosrijk | Natuur en ruimte | Autoveerboot (Kvarner) | Rustig |
| Lošinj | Groen, resortsfeer, mild klimaat | Wellness, kuststadje | Via Cres (veer + weg) | Gematigd |
| Rab | Zandstranden, oude stad | Gezinnen, strand | Passagiers- en autoveer | Gematigd |
| Pag | Kaal maanlandschap, twee gezichten | Nachtleven (Zrće) óf rust | Brug (zuid) + veer | Zrće druk, elders rustig |
| Dugi Otok | Natuur, baaien, stil | Rust en strand (Sakarun) | Veerboot vanaf Zadar | Rustig |
| Brač | Nuchter, actief | Strand (Zlatni Rat), eerste keer | Autoveer vanaf Split | Gematigd |
| Hvar | Mondain én historisch | Uitgaan, cultuur, wijn | Catamaran / veerboot | Hvar-stad druk, rest rustiger |
| Vis | Afgelegen, authentiek | Rust, traag reizen | Veerboot vanaf Split (verder) | Rustig |
| Korčula | Historische ommuurde stad, wijn | Cultuur, te voet te doen | Catamaran / veerboot | Gematigd |
| Mljet | Bebost, nationaal park | Natuur, wandelen en fietsen | Veerboot / catamaran | Rustig |
Kornati staat bewust niet in deze tabel: dat is geen eiland om een week op te verblijven, maar een onbewoonde archipel die je per boot bezoekt.
Op de kaart
Eilanden die dicht bij elkaar liggen, combineer je logisch in één reis. De Kvarner-eilanden horen bij Rijeka en Istrië, Pag en Dugi Otok bij Zadar, Brač, Hvar en Vis bij Split, en Korčula en Mljet bij Dubrovnik.
Per type reis
'Het mooiste eiland' bestaat niet los van wat je zoekt — een feestganger, een natuurliefhebber en een cultuurzoeker geven alle drie een ander antwoord. Als vuistregel, per type reis:
Spreekt juist de afwisseling je aan, dan is eilandhoppen misschien iets voor jou — daarover hieronder meer.
Hoe kom je er
Hoe je op een eiland komt, bepaalt vaak al een deel van je keuze. Er zijn in de praktijk drie manieren.
Alleen Krk hangt via een brug aan het vasteland; Pag heeft er aan de zuidkant ook een. Je rijdt er zonder veerboot naartoe.
Alle andere eilanden bereik je over water. Met de autoveerboot neem je je eigen auto mee, maar je zit vast aan de dienstregeling.
Als voetganger ga je sneller met een catamaran. Je staat dan wel zonder auto op het eiland.
Of een auto handig is, verschilt per eiland. Op grote, uitgestrekte eilanden als Cres, Krk of Brač is eigen vervoer prettig om verder te komen dan de aankomsthaven; op compacte eilanden waar je vooral in en rond het stadje blijft, zoals Hvar of Korčula, kun je het meestal zonder stellen. Welke overtocht je neemt, hangt af van het eiland en de vertrekhaven. De praktische kant — lijnen, havens en boeken — staat in ons overzicht van ferry's naar de Kroatische eilanden. Wil je meerdere eilanden combineren, lees dan hoe je dat slim aanpakt bij eilandhoppen in Kroatië.
Je leest vaak dat Kroatië 'meer dan duizend eilanden' heeft, en dat klopt — maar het exacte getal hangt af van wat je meetelt. Officiële bronnen zoals het Kroatische Hydrografisch Instituut komen op ongeveer 1.200 stukken land in zee als je niet alleen echte eilanden meerekent, maar ook kleine onbewoonde eilandjes (otočići) en rotsen en riffen die net boven water uitsteken.
Het aantal 'echte' eilanden ligt veel lager, en bewoond — met een dorp, voorzieningen en een veerverbinding — zijn er maar zo'n vijftig. De eilanden uit deze gids horen allemaal bij die laatste, goed bereisbare groep; de rest is vooral landschap dat je vanaf het water ziet.
